این مقاله به واکاوی نسبت میان عقلانیت فلسفی و کارآمدی دولت در منظومه‌ی اندیشه‌ی سیاسی فارابی می‌پردازد. در این چارچوب، دولت کارآمد فراتر از سنجه‌های صِرفِ تکنوکراتیک و ابزاری تعریف شده و به مثابه‌ی سامانه‌ای تبیین می‌شود که وظیفه‌ی برقراری نظم، نیل به اعتدال و هدایت جامعه به‌سوی سعادت دنیوی و اخروی را بر عهده دارد. بر پایه‌ی آرای فارابی، کارآمدی دولت در گروی برخورداری حاکم از فضایل نظری و عملی (حکمت، تخصص و عدالت) و توانایی او در تدبیر امور برای تبدیل رذایل به فضایل و شرور به خیرات است. از ارکان بنیادین این الگو، تحقق «عدالت مدنی»، رعایت شایسته‌سالاری، اعطای حقوق متناسب با استعدادهای اقشار مختلف، و آسیب‌شناسی مستمر انحرافات و افزون‌خواهی‌هاست تا انسجام درونی مدینه حفظ شود. بر این اساس، خردورزی در الگوی فارابی نه تنها سازوکاری برای بهینه‌سازی ساختارها و کاهش هزینه‌های حکمرانی است، بلکه شالوده‌ی پیوند میان مشروعیت، تربیت اخلاقی شهروندان و تحقق خیر عمومی به شمار می‌رود.