مقاله‌ی «چهره‌های مشروطه؛ طرح دولت نزد اصحاب مشروطه» به قلم سید محمد سید محسنی، به بازخوانی اندیشه‌های متفاوت درباره‌ی دولت در آستانه و دوران مشروطه می‌پردازد. نویسنده بحث را از پرسش نسبت اسلام و دموکراسی در اندیشه‌ی سیاسی ایران آغاز می‌کند و نشان می‌دهد که دوگانه‌هایی چون مشروطه/مشروعه و مشروطه‌خواهی/استبدادخواهی، برای فهم مواضع کنشگران آن دوره کافی نیستند. مقاله با اشاره به آگاهی ایرانیان از عقب‌ماندگی پس از جنگ‌های ایران و روس، مسیر شکل‌گیری مطالبه‌ی دولت جدید را پی می‌گیرد و دیدگاه‌های چهره‌هایی چون میرزاملکم‌خان، آخوندزاده، سید جمال‌الدین اسدآبادی، آخوند خراسانی، میرزای نائینی و شیخ فضل‌الله نوری را کنار هم می‌گذارد. این بازخوانی، تفاوت برداشت آنان از ترقی، نسبت با غرب، استعمار، شریعت و حدود قدرت سیاسی را برجسته می‌کند. بر پایه‌ی بخش موجود، مقاله استدلال می‌کند که اصحاب مشروطه نه حامل طرحی واحد از دولت بودند و نه مواضعشان را می‌توان به دو اردوگاه ساده فروکاست.
