این یادداشت به بازخوانی کارآمدی دولت در پیوند متقابل «امر سیاسی» و «امر سیاستی» میپردازد و تلقیهای تکبعدی از دولت را نقد میکند. نویسنده با ردّ جدایی صلب دولت از جامعه، کارآمدی را برآمده از «درهمروی دولت و ملت» میداند و از دو گونه تقلیلگرایی فاصله میگیرد: نخست، فروکاستن کارآمدی به تکنوکراسی و بوروکراسیِ عاری از هنجار که دولت را صرفاً دستگاهی فنی میبیند؛ دوم، تقلیل دولت به عرصهی تضاد، نزاع و صفآرایی رادیکال نیروها (در چارچوب خروج، اعتراض و وفاداری) که خیر عمومی را قربانی قطبیشدگیهای پایانناپذیر میسازد. در مقابل، نویسنده ایدهی «تلفیق» را پیش مینهد: دولت کارآمد از یکسو نیازمند مشروعیت سیاسی و «شمولیت عادلانه» است -دولتی فراگیر که تنوعات طبقاتی، جنسیتی و هویتی ایران را بدون هژمونی گروهی خاص پوشش دهد- و از سوی دیگر ناگزیر از «کفایت سیاستی»، دانش تجربی، آمار و ابزارهای تکنیکال اداره است. در نهایت، دولت کارآمد نه پدیدهای برآمده از گسستهای ناگهانی، بلکه سامانهای تدریجی و دیرپا تلقی میشود که در فرآیند ویرایش و گفتوگوی مستمر میان مدیران، کارشناسان، سیاستمداران و جامعه قوام مییابد.