ابهام در مفاهیم بنیادی سیاست، به باور این مقاله، سرچشمه‌ی سردرگمی مزمن و انباشت بی‌ثمر برنامه‌ها و بحث‌ها درباره‌ی «آنچه باید انجام دهیم» در ایران است. از همین‌رو، هر بحثی درباره‌ی کارآمدی سیاسی و کارآمدی دولت، پیش از سنجش هزینه و دستاورد، نیازمند روشن کردن نسبت سیاست با زندگی جمعی است. نویسنده دو صورت‌بندی رقیب را در برابر هم قرار می‌دهد؛ در برداشت رایج حقوقی و دولت-پایه، دولت واحدی مستقل با اقتدار و ابزارهای مادی است و نسبت افراد با آن از مسیر حقوق، قانون و عضویت تعریف می‌شود؛ برداشتی که به‌آسانی به نظارت بر زندگی انسان و «مدنی کردن» فرد و شکل دادن به انسان مطلوبِ دولت می‌انجامد. در برابر، مقاله از فهمی زندگی‌بنیاد از سیاست دفاع می‌کند. سیاست از روابط و حیات انسانی برمی‌آید، نه صرفاً از فرمانِ دولت؛ و دولت، هرچند نهادها و سازوکارهای مادی دارد، مجموعه‌ای است برآمده از زندگی روزمره‌ی اعضای واحد سیاسی. بر این پایه، کارآمدی نه معیاری فنی و اجراییِ خنثی، بلکه وابسته به فهم ما از سیاست و دولت است. و ناکامی‌های حکمرانی در ایران را نباید تنها مسأله‌ی اجرا دانست، بلکه باید آن‌ها را به ابهام تاریخی در فهم سیاست و غلبه‌ی روایت‌های حقوقی دولت-پایه بازگرداند. مقاله در پایان از «بازگشت به سیاست» دفاع می‌کند؛ از سیاست به عنوان حیات مشترک و اصیل سیاسی، نه فرمان دادن از بالا و نه صرفاً سرکشی در برابر دولت؛ و این موضع را به لحاظ مفهومی از ایران‌گرایی رمانتیک و نظریه‌های ایرانشهری جدا می‌کند.
